Хамрын цацлагыг байнга бус, зөв үед хэрэглэх нь яагаад чухал вэ?
Сүүлийн жилүүдэд хамар битүүрэх, харшил, ханиад томууны үед хамрын цацлага өргөн хэрэглэгдэх болсон. Гэвч олон хүн “хамар онгойлгох” үйлчилгээтэй цацлагыг өдөр бүр, удаан хугацаагаар хэрэглэснээр эсрэгээрээ хамрын асуудлаа архагшуулах эрсдэлтэй байдаг. Тиймээс мэргэжилтнүүд хамрын цацлагыг “шаардлагатай үед, зөв төрлийг нь, зөв хугацаанд” хэрэглэхийг зөвлөж байна.
Хамрын цацлага гэж юу вэ?
Хамрын цацлага нь хамрын салст руу шууд үйлчилдэг эмийн хэлбэр бөгөөд үндсэндээ дараах төрлүүдтэй:
- Давстай уусмалтай цацлага
- Харшлын эсрэг стероид цацлага
- Хамар онгойлгох (decongestant) цацлага
- Чийгшүүлэх зориулалттай цацлага
Эдгээрийн үйлчилгээ, хэрэглэх хугацаа харилцан адилгүй байдаг.
Байнга хэрэглэхэд гарч болох эрсдэл
Ялангуяа хамар онгойлгох төрлийн цацлагыг удаан хэрэглэхэд дараах асуудал үүсч болно:
- Хамар улам битүүрэх “rebound congestion”
- Салст нимгэрч хуурайших
- Донтох мэт байнгын хэрэгцээ үүсэх
- Үнэр мэдрэх чадвар буурах
- Хамрын салст цочрох
Зарим хүмүүс “цацлагагүйгээр амьсгалж чадахгүй” мэт мэдрэмжтэй болдог нь хэт хэрэглээтэй холбоотой байдаг.
Хэзээ хэрэглэх нь зөв бэ?
Хамрын цацлага нь дараах үед илүү үр дүнтэй:
- Ханиад томууны үеийн түр зуурын битүүрэл
- Харшлын сэдрэлт
- Нислэгийн үед хамар, дайвар хөндийн даралт ихсэх
- Хуурай орчинд хамрын салст хамгаалах
- Эмчийн заавартай архаг харшлын эмчилгээ
Зөв хэрэглээний зөвлөмж
1. Хугацааг анхаарах
Хамар онгойлгох цацлагыг ихэвчлэн 3–5 хоногоос илүү хэрэглэхгүй байхыг зөвлөдөг.
2. Давстай цацлага илүү аюулгүй
Өдөр тутам хэрэглэх шаардлагатай бол давстай уусмалтай цацлага салстыг цэвэрлэж, чийгшүүлэхэд илүү тохиромжтой.
3. Шалтгаанаа тодруулах
Хэрэв хамар байнга битүүрдэг бол:
- харшил,
- хамрын мурийлт,
- архаг үрэвсэл,
- агаарын хуурайшилт зэрэг суурь шалтгаантай байж болно.
4. Хүүхдэд болгоомжтой хэрэглэх
Хүүхдийн хамрын салст эмзэг тул насанд тохирсон бүтээгдэхүүн сонгож, эмчийн зөвлөгөө авах нь чухал.
Мэргэжилтнүүд юу зөвлөж байна вэ?
Чих хамар хоолойн эмч нарын үзэж байгаагаар хамрын цацлага нь “байнга хэрэглэдэг зуршлын бүтээгдэхүүн” биш, харин тодорхой нөхцөлд туслах эмчилгээний хэрэгсэл юм. Зөв хэрэглэвэл амьсгалыг хөнгөвчилж, амьдралын чанарыг сайжруулдаг ч буруу хэрэглэвэл эсрэг нөлөө үзүүлэх боломжтой.
Дүгнэлт
Хамрын цацлага нь хэрэгтэй үедээ маш үр дүнтэй ч “өдөр бүрийн зуршил” болох ёсгүй. Ялангуяа хамар онгойлгох үйлчилгээтэй цацлагыг удаан хэрэглэхээс зайлсхийж, шинж тэмдэг удаан үргэлжилбэл эмчид хандах нь хамгийн зөв сонголт юм.